Νίκος ΜΑΡΚΟΥ | Γκάζι 1982-1984 στη γκαλερί CAN

Η γκαλερί CAN παρουσιάζει την έκθεση του Νίκου Μάρκου Γκάζι, 1982–1984, με 13 ασπρόμαυρες vintage silver gelatin εκτυπώσεις και 12 έγχρωμες φωτογραφίες από την ίδια περίοδο. Η φωτογραφική αυτή σειρά καταγράφει το εργοστάσιο φωταερίου στο Γκάζι λίγο πριν το οριστικό του κλείσιμό  το 1984, αποτυπώνοντας έναν κόσμο που μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο.

Ο Μάρκου, έχοντας αποκτήσει πρόσβαση στον χώρο το 1982, φωτογραφίζει επί δύο χρόνια τις συνθήκες εργασίας και την καθημερινότητα των εργατών, εστιάζοντας στους ανθρώπους και τον καθημερινό τους αγώνα, μέσα από μια αλληλουχία εικόνων που ακολουθεί τον ρυθμό ανάμεσα στον μόχθο και την ανάπαυλα. 

Η αυστηρή δομή των ασπρόμαυρων φωτογραφιών αντανακλά αυτή τη διαρκή εναλλαγή, ενώ στα λουτρά αποκαλύπτεται, σε αντίστιξη, ένας ιδιωτικός και αθέατος ως τώρα κόσμος.

Εκεί, τα γυμνά σώματα παρουσιάζονται χωρίς εξιδανίκευση, σε στιγμές μετάβασης και συνύπαρξης, όπου η ανθρώπινη εγγύτητα και μια διακριτική αίσθηση ερωτισμού προκύπτουν όχι ως πρόθεση, αλλά ως αποτέλεσμα της ίδιας της συνθήκης.

Η σειρά αυτή είναι καθοριστική στο σύνολο του έργου του Νίκου Μάρκου, καθώς σηματοδοτεί την στροφή του προς το χρώμα, αλλά και μια ουσιαστική μετατόπιση στον τρόπο θέασης: από το ντοκουμέντο προς την παρατήρηση της ύλης και της φόρμας. Στα λουτρά, η χρήση του έγχρωμου φιλμ ανοίγει έναν νέο άξονα πειραματισμών με το φως και την κάμερα, τον οποίο θα αναπτύξει μέσα στις επόμενες τέσσερις δεκαετίες.

Σήμερα, 41 χρόνια μετά, η σειρά Γκάζι επανέρχεται όχι ως νοσταλγική αναφορά, αλλά ως ενεργό πεδίο ανάγνωσης:  ένα σημαντικό φωτογραφικό αρχείο της νεότερης αθηναϊκής ιστορίας, αναδεικνύοντας μια Αθήνα που δεν είναι πλέον ορατή, αλλά επιμένει μέσα στα ίχνη και τις μεταμορφώσεις της.