Ήρα Μπουγιουκτασιαν: Αντιφωνίες
Η έκθεση Αντιφωνίες συγκεντρώνει έργα της Ήρας Μπουγιουκτασιάν φιλοτεχνημένα τα τελευταία τέσσερα χρόνια που, μετά την πρώτη τους παρουσίαση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Arter της Κωνσταντινούπολης, παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Εστιάζοντας στις συνθήκες της αποσιώπησης, της κυκλικότητας, του εκτοπισμού αλλά και στη μνήμη, την αρχιτεκτονική και τη φύση, η έκθεση ρίχνει φως στο ιστορικό ρήγμα που αναδύεται μέσα από την προσωπική και συλλογική μνήμη.
Η λέξη αντιφωνίες, που παραπέμπει στη μουσική συνομιλία δύο φωνών, φέρνει στον νου μια απόκριση που έρχεται από ένα διαμετρικό σημείο — έναν ήχο που μεταφέρεται διαπερνώντας χωρικές και χρονικές αποστάσεις, σύνορα, ακόμα και την ίδια την απουσία. Στο πλαίσιο της έκθεσης, οι αντιφωνίες αυτές δεν είναι παρά το παιχνίδι των φωνών του παρελθόντος στο παρόν, θραύσματα και ίχνη μιας πραγματικότητας σβησμένης από καιρό που υπάρχουν ακόμη μέσα στη μνήμη και το τοπίο — σαν δυο ποτάμια, δυο αντίθετες ροές του χρόνου, που συνομιλούν.
Η έκθεση εξετάζει ερωτήματα που επανέρχονται σταθερά στην εικαστική πρακτική της Μπουγιουκτασιάν. Προσεγγίζει το δομημένο και φυσικό περιβάλλον ως χώρο συσσώρευσης της μνήμης, διαμορφωμένο από τριβές, ρήξεις, συγγένειες και πράξεις αναθεώρησης κατά μήκος του ιστορικού χρόνου. Μέσα από έργα που παραπέμπουν στα τέσσερα στοιχεία της φύσης, η έκθεση αποτελεί μια περιήγηση σε τοπία όπου η μνήμη, ο χρόνος και ο τόπος είναι διαρκώς ρευστά. Πρόκειται για τοπία σχηματισμένα από το ίζημα, την ηχώ, το κενό που αποτελούν συστατικά στοιχεία τόσο της προσωπικής μνήμης της ίδιας της καλλιτέχνιδας όσο και του αστικού ιστού που έχει διαμορφωθεί από αναταραχές, εδαφικές διαμάχες και εκτοπισμούς —ιδιαίτερα από τις διαπλεκόμενες μοίρες των μειονοτικών κοινοτήτων κατά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την ανάδυση των νέων εθνικών κρατών.
Η έκθεση περιλαμβάνει έργα που έχουν τις ρίζες τους στα Ταταύλα, την πολυπολιτισμική γειτονιά της Κωνσταντινούπολης όπου γεννήθηκε η καλλιτέχνιδα －παλαιότερα γνωστή ως «Μικρή Αθήνα»－ της οποίας οι χωρικοί και κοινωνικοπολιτικοί μετασχηματισμοί τροφοδοτούν εδώ και καιρό το έργο της. Ο αντίλαλος των ιστορικών ρήξεων που εγγράφονται σε αυτό το τοπίο φτάνει ως την Αθήνα, που φιλοξένησε όσους ξεριζώθηκαν κατά το ταραγμένο παρελθόν της περιοχής. Παράλληλα, στα έργα της έκθεσης συναντιούνται δύο χαμένα ποτάμια —το Ντολαπντερέ στην Κωνσταντινούπολη και ο Ιλισός στην Αθήνα— που συνομιλούν μέσα από τα μετασχηματισμένα τοπία τους.
Μέσα από τα υλικά και μια εικαστική γλώσσα που αποδομεί τη μορφή, η Μπουγιουκτασιάν διερευνά τις ορατές εντάσεις μεταξύ στοιχείων που μετασχηματίστηκαν με την πάροδο του χρόνου. Στα γλυπτά, τα σχέδια και την ηχητική της εγκατάσταση, προτείνει μια αντίστροφη προοπτική, μέσω της οποίας το ίζημα του χρόνου, το μη-ανθρώπινο και ό,τι βρίσκεται πέρα από το αντιληπτό μπορούν να κατανοηθούν στο πλαίσιο ενός νέου, υβριδικού κόσμου.
Επιμέλεια: Nilüfer Şaşmazer
Εγκαίνια: 10 Δεκεμβρίου 2026
