Δέσποινα Μεϊμάρογλου: "This is not a movie"
Η Δέσποινα Μεϊμάρογλου (γενν. 1944), κορυφαία καλλιτέχνιδα της γενιάς της, είναι γνωστή για ένα έργο που επιδιώκει τη συστηματική αποδόμηση της μηντιακής γλώσσας για να φανερώσει τους τρόπους με τους οποίους η γλώσσα αυτή χειραγωγεί τον αποδέκτη του μηνύματός της, επιβάλλοντας προκατασκευασμένες αντιλήψεις. Η Μεϊμάρογλου, που έχει θητεύσει στον χώρο των μήντια και της διαφήμισης, ανέπτυξε μια υβριδική καλλιτεχνική πρακτική ιδιοποίησης δημοσιευμένου υλικού －εικόνες και κείμενα εφημερίδων, ρεπορτάζ περιοδικών, διαφημίσεις και ειδήσεις από την τηλεόραση－ αποδομώντας τον τρόπο που τα ΜΜΕ κατασκευάζουν την πραγματικότητα χρησιμοποιώντας στερεοτυπικές εικόνες. Το έργο της μεταχειρίζεται μια ευρεία γκάμα μέσων, από ποικίλες τεχνικές εκτύπωσης ως τη βιντεοεγκατάσταση αλλά και το βιβλίο, ενώ συχνά επικεντρώνεται σε θέματα φύλου και έμφυλης βίας αλλά και στην κοινωνική και πολιτική βία που στρέφεται κατά ατόμων και λαών. Κεντρική θέση στο έργο της κατέχει εξάλλου και η κανονικοποίηση της βίας μέσα από την υπερέκθεση στην πληροφορία, οπτική και αφηγηματική, που την αφορά.
Η παρούσα έκθεση προετοιμάστηκε σε συνεργασία με την καλλιτέχνιδα και περιλαμβάνει έργα από ενότητες-σταθμούς στην καλλιτεχνική της πορεία. Αξιοποιεί έργα της από τη Συλλογή του ΕΜΣΤ, ή από ιδιωτικές συλλογές όπως η Συλλογή Πορταλάκη, αλλά και άλλα που παραχωρεί η ίδια στο Μουσείο για τις ανάγκες της έκθεσης. Πιο συγκεκριμένα, η έκθεση συγκεντρώνει έργα που αποτυπώνουν τον πάγιο προβληματισμό της καλλιτέχνιδας με τη βία και τις πολλαπλές μορφές της, είτε πρόκειται για βία κατά των γυναικών είτε για βία κατά ομάδων, κοινοτήτων και λαών, για κρατική καταστολή, τρομοκρατία αλλά και την κουλτούρα της οπλοκατοχής －μια επισκόπηση που περιλαμβάνει τις ποικίλες αποχρώσεις και γεωγραφικές εκδηλώσεις του φαινομένου.
Η Μεϊμάρογλου και το έργο της εντάσσονται οργανικά στην ευρύτερη θεματική του κοσμοπολιτισμού όχι μόνο λόγω της προσωπικής βιογραφίας της καλλιτέχνιδας, που έχει τις ρίζες της σε μια από τις πλέον εύρωστες ελληνικές διασπορικές κοινότητες και σε έναν τόπο-κοιτίδα του λεβαντίνικου κοσμοπολιτισμού, αλλά και λόγω του νοητικού και συναισθηματικού υπεδάφους στο οποίο ριζώνει το έργο της: γνήσια ανεκτικού και ανοιχτού απέναντι στον Άλλο, και γεμάτου από ένα πηγαίο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο που μεταφράζεται πάντα σε προσωπική εμπλοκή.
Επιμέλεια: Ελένη Κούκου
Εγκαίνια: 10 Δεκεμβρίου 2026
