MomAndTheCity // Επιχείρηση: Συνέντευξη με τη Θεοδώρα Κατσιφή

Η συγγραφέας Θεοδώρα Κατσιφή μιλά μαζί μας για τη γραφή ως ανάγκη και ως επιλογή: για τις ιστορίες που γεννιούνται από την καθημερινότητα, για τους ήρωες που επιμένουν να ζητούν χώρο στη σελίδα και για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη φαντασία και την αλήθεια. Σε αυτή τη συνέντευξη, ξεδιπλώνει τη διαδρομή της, προσκαλώντας μας να δούμε πίσω από τις λέξεις, εκεί όπου ξεκινά το πραγματικό ταξίδι της λογοτεχνίας. Με αφορμή το βιβλίο ο Μάξιμος είναι δυνατός, ένα βιβλίο εργαλείο για γονείς κι εκπαιδευτικούς για να εντοπίσεις, να εξηγήσεις και να αγκαλιάσεις με αγάπη κι αποδοχή κάθε Μάξιμο και κάθε θύμα που ψάχνει ένα πάτημα για να ξεφύγει και να ορθώσει ανάστημα και φωνή. 

Διαβάστε περισσότερα για το βιβλίο ο Μάξιμος είναι δυνατός εδώ

Η συζήτηση ξεκινά...

1. Τι σε ενέπνευσε να γράψεις την ιστορία του Μάξιμου;
Ήθελα να γράψω μια ιστορία που να αγγίζει το θέμα της
ενδοοικογενειακής βίας μέσα από το βλέμμα ενός παιδιού. Καίρια
αφορμή στάθηκε ένα περιστατικό με ένα αγόρι που είχε στριμώξει ένα
άλλο παιδί και το απειλούσε λέγοντάς του «θα σου δείξω εγώ…, ο
πατέρας μου είναι ο πιο δυνατός απ’ όλους.» Αργότερα την ίδια μέρα
μου καρφώθηκε στο μυαλό: «Ο Μάξιμος είναι δυνατός. Όχι όμως τόσο
δυνατός όσο ο μπαμπάς του. Ο μπαμπάς του είναι τόσο δυνατός, που ο
Μάξιμος νιώθει σαν μικρός ποντικός μπροστά του.»
Έτσι ξεκίνησε.

2. Ο Μάξιμος είναι ένα παιδί που βιώνει δύσκολες καταστάσεις. Πώς
κατάφερες να μεταφέρεις τρυφερά αλλά και ρεαλιστικά τη φωνή του;
Δουλεύοντας το κείμενο για πολλούς μήνες. Υπάρχει συχνά η
λανθασμένη εντύπωση ότι επειδή τα εικονοβιβλία έχουν λίγες λέξεις
είναι εύκολα στη γραφή. Στην πραγματικότητα ισχύει το αντίθετο. Η
φωνή του Μάξιμου χτίστηκε με προσοχή και πολλή δουλειά, ώστε να
γίνει αυτό που είναι.

3. Υπάρχει κάποιο προσωπικό βίωμα ή εμπειρία που σε έκανε να
θελήσεις να ασχοληθείς με το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας;
Το γεγονός ότι δεν έχω κακοποιηθεί προσωπικά δεν σημαίνει ότι μπορώ
να δεχτώ και να αποδεχτώ μια πραγματικότητα όπου η κακοποίηση,
αντί να είναι εξαίρεση, έχει γίνει καθημερινότητα. Από παιδί εισπράττω
προσωπικά όλη τη βία του κόσμου, με αφορά προσωπικά, με θυμώνει,
με θλίβει, με τρομάζει. Το να γράψω γι’ αυτό είναι το ελάχιστο που
μπορώ να κάνω. Για μένα αποτελεί μια συνειδητή πολιτική πράξη.

4. Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σου, το πιο σημαντικό μήνυμα που θα
ήθελες να πάρουν τα παιδιά – αλλά και οι ενήλικες – από το βιβλίο;
Ότι η βία δεν είναι ποτέ κάτι «φυσιολογικό» ούτε κάτι στο οποίο πρέπει
να συνηθίζουμε. Ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες ιστορίες υπάρχει
πάντα δυνατότητα για αλλαγή.

5. Πιστεύεις ότι η παιδική λογοτεχνία μπορεί να ανοίξει δρόμους για να
μιλήσουμε σε παιδιά για τόσο δύσκολα ζητήματα;
Ναι, το πιστεύω βαθιά. Η παιδική λογοτεχνία έχει μια μοναδική δύναμη:
μπορεί να αγγίζει πολύ δύσκολα θέματα ανοίγοντας χώρο για
κατανόηση και διάλογο. Τα βιβλία λειτουργούν σαν ασφαλείς γέφυρες
και παράλληλα δίνουν στους ενήλικες ένα εργαλείο. Μια αρχή
συζήτησης. Έναν τρόπο να μιλήσουν για πράγματα που συχνά δεν
ξέρουν πώς να προσεγγίσουν. Πιστεύω πως όταν οι ιστορίες είναι
ειλικρινείς και με σεβασμό για τον αναγνώστη μπορούν να φωτίσουν
όσα συνήθως μένουν στο σκοτάδι.

6. Τι θα πρότεινες σε γονείς και δασκάλους που θέλουν να διαβάσουν
το βιβλίο με τα παιδιά; Πώς μπορούν να το αξιοποιήσουν με τρόπο που
να τα ενδυναμώσει;
Θα προτιμούσα να παραμείνω στον ρόλο μου. Ως συγγραφέας, ό,τι είχα
να πω το έχω ήδη καταθέσει μέσα στο βιβλίο.
Ο γονιός και ο εκπαιδευτικός, ο καθένας από το δικό του πεδίο γνώσης
και εμπειρίας, γνωρίζουν τι χρειάζεται να κάνουν και πώς να σταθούν
δίπλα στα παιδιά.
Αν θα επεσήμανα κάτι, είναι αυτό: να μη σταθούν στο αν το θέμα αφορά
άμεσα το δικό τους παιδί ή την τάξη τους. Να δώσουν στον εαυτό τους
και στα παιδιά την ευκαιρία να διαβάσουν τον Μάξιμο. Η ενσυναίσθηση
δεν γεννιέται μόνο από όσα ζούμε προσωπικά· για αυτό υπάρχει η
τέχνη. Η τέχνη μας επιτρέπει να μπούμε στη θέση του άλλου, να
κατανοήσουμε, να νιώσουμε, χωρίς να χρειαστεί να βιώσουμε τον πόνο
οι ίδιοι. Σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει να πηγαίνει από το κακό στο
χειρότερο, η τέχνη είναι η σωτήρια λέμβος μας.

7. Με τι ασχολείσαι αυτή την περίοδο; Υπάρχει κάποιο νέο συγγραφικό
ή άλλο δημιουργικό σχέδιο στα σκαριά;
Κάτι γράφω. Θα δείξει.