Ο Νίκος Σίδέρης για το εικαστικό του ημερολόγιο
2026-05-03
Με αφορμή την πρόσφατη έκθεσή του στην Mataroa Gallery ο εικαστικός Νίκος Σιδέρης μιλάει για την ιδιαίτερη καλλιτεχνική του γλώσσα, ανοικτή σε ερμηνείες και εδραιωμένη στην δημιουργία της ασάφειας.
Γιατί θέλησες να χρησιμοποιήσεις τόσο λιτά μέσα όπως οι χαρτοπετσέτες και πόσο δύσκολο ήταν να δημιουργήσεις σε τέτοιο καμβά;
Οι χαρτοπετσέτες προέκυψαν. Ξεκίνησα χωρίς να υπάρχει κάποιο σχέδιο στο μυαλό μου. Σπασμωδικά στην αρχή. Στα διαλείμματα μεταξύ των σχεδιαστικών projects που δούλευα με το agency (Susami), και για να ανατρέψω κάπως τις συνθήκες και τους χρόνους της καθημερινότητας. Σαν μικρές ασκήσεις διαλογισμού. Συνετέλεσε καθοριστικά και το γεγονός πως τα διαλείμματα αυτά γινόντουσαν κυρίως σε καφέ και μπαρ. Αρα η χαρτοπετσέτα υπήρχε εκεί, στο τραπεζάκι ή στη μπάρα. Κι εγώ είχα πάντα μαρκαδόρους στην τσάντα μου.
Παράλληλα η χαρτοπετσέτα ως υλικό με ιντρίγκαρε ιδιαίτερα. Το μελάνι διαχέεται πάνω της, το ίχνος που αφήνεις έχει μια δική του οντότητα, εμπεριέχει το λάθος. Η γραφή είναι μοιραία πρωτόλεια και αυτό βγάζει κάτι πρωτόγονο. Και ειλικρινές. Η κλίμακά της από την άλλη είναι πολύ περιοριστική. Δεν μπορείς παρά να κάνεις λίγες και συγκεκριμένες κινήσεις. Αλλιώς γίνεται μουτζούρα.
Αρα αυτό σε βάζει σε μια διαδικασία περισυλλογής, να σκεφτείς δηλαδή τι είναι αυτό που θες να αφηγηθείς. Ταυτόχρονα η υλικότητά της είναι από τη φύση της συνόνιμη της προσωρινότητας, της φθοράς, του δίπτυχου "χρήσιμο - άχρηστο". Και το γεγονός ότι επιλέγω να δημιουργώ κόσμους στις χαρτοπετσέτες είναι αντιφατικό. Η όποια πρόθεση να δημιουργηθεί κάτι που θα ήθελες να μείνει ας πούμε για πάντα, εμποδίζεται από το ίδιο το υλικό.
Πότε ωρίμασε η ιδέα της ατομικής έκθεσης;
Η ενασχόλησή μου με τις χαρτοπετσέτες τρέχει 10-15 χρόνια. Κάτι που ξεκίνησε σπασμωδικά έγινε τελετουργία. Απέκτησε γλώσσα και ταυτότητα και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα να είναι μια βασική άσκηση ύπαρξης. Τα τελευταία 2 χρόνια μπήκε η ιδέα μιας πιο συνολικής παρουσίασης αυτής της "γλώσσας". Είχαν παρουσιαστεί μέσα στα χρόνια δείγματα αυτής της δουλειάς και στην Ελλάδα (Τήνο) και στην Ιταλία (Μιλάνο και Λισσόνε) αλλά δεν την είχα παρουσιάσει σε τέτοιο εύρος, που παρουσιάζεται στον χώρο της Mataroa Gallery. Τον τελευταίο χρόνο πέρα από τις πολύτιμες κουβέντες με δικούς μου ανθρώπους για το ενδεχόμενο να παρουσίαζα αυτή τη δουλειά, μπήκε στην εξίσωση και η γνωριμία μου με τον Νίκο Παπαδόπουλο που είχε μεταφέρει την Mataroa σε αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο στην Ασκληπιού. Ενιωσα λοιπόν άνετα και με τον Νίκο και με τον χώρο κι έτσι δρομολογήθηκε η έκθεση.
Oι εικόνες είναι ανοικτές σε ερμηνείες από τον θεατή. ήταν αρχική επιδίωξη σου ή προέκυψε ως σταδιακή αποκοπή από την ιδέα ενός πιο «από τα πάνω» έργου;
Για μένα αυτή η δουλειά είναι σαν ένα ημερολόγιο. Τα έργα είναι φιλοσοφικές σημειώσεις, αντανακλάσεις, απορίες και διατυπώσεις. Εχουν στον πυρήνα τους τόσο την ύπαρξη τη δική μου, όσο και την ίδια την ύπαρξη ως μόνιμη φιλοσοφική σπαζοκεφαλιά. Η κοινωνική κριτική και ο στοχασμός παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στα έργα αυτά. Η ερμηνεία ωστόσο είναι ανοικτή έτσι κι αλλιώς. Είναι κι αυτό μέρος της ταυτότητας αυτών των έργων. Τείνουν να είναι πιο πολύ ερωτήματα παρά απαντήσεις.