Η Μυρσίνη Πετρίδη για τα «ψυχοσωματικά» της Ευαγγελίας Γατσωτή

Το debop.gr μίλησε με τη σκηνοθέτιδα Μυρσίνη Πετρίδη για την παράσταση «Τα ψυχοσωματικά μου μέσα» της Ευαγγελίας Γατσωτή, που ανεβαίνει στη σκηνή Μπέκετ.

Πως προέκυψε η συνάντηση με τα «Ψυχοσωματικά»;

Με την Ευαγγελία Γατσωτή, την συγγραφέα του έργου, γνωριζόμαστε χρόνια και συχνά συζητούσαμε το ενδεχόμενο να δουλέψουμε μαζί πάνω σε κάτι. Όταν λοιπόν με την ομάδα μου, τους nunc theater group, ψάχναμε ποιο θα είναι το επόμενο μας πρότζεκτ και διαβάζαμε έργα, ήρθαν και τα «ψυχοσωματικά» στο τραπέζι, θα πω τυχαία. Δηλαδή είχα ζητήσει εγώ από την Ευαγγελία να μου στείλει το κείμενο για να το διαβάσω το καλοκαίρι στις διακοπές μου -καθώς είχα τρομερή περιέργεια να διαβάσω αυτό της το έργο, με αυτή την θεματική και αυτόν τον τίτλο- και αφού το τελείωσα το έστειλα και στην ομάδα (χωρίς να πιστεύω ότι θα το διαλέξουμε απαραίτητα), τους είπα απλά «δείτε και αυτό». Ε και το είδαν, και τώρα θα το δείτε και εσείς. Το πάντρεμα της ομάδας με το έργο ήταν ακαριαίο και έτσι ξεκινήσαμε.  

Το έργο διερευνά τη σχέση του σκηνοθέτη με τους ηθοποιούς του. Πόσο ανταποκρίνεται αυτού του είδους η καταγραφή στην πραγματικότητα; Πρόκειται για μια σχέση εξουσίας που επιβιώνει;

Νομίζω κάθε έργο όταν γράφεται έχει βασιστεί σε κάποιο ερέθισμα, μικρό ή μεγάλο, πραγματικό ή μη. Κάπως έτσι και το δικό μας έργο αναπόφευκτα καταγράφει μια πραγματικότητα, την τονίζει, δεν την κουκουλώνει και φωτίζει όχι μόνο τη σχέση σκηνοθέτη και ηθοποιού (που μεταξύ άλλων είναι και βαθιά εξουσιαστική) αλλά στρέφεται γύρω από την σύγχρονη θεατρική πραγματικότητα γενικότερα. Μοιραία η ομάδα μας με αυτή την παράσταση, παίρνει θέση μιλώντας ως νέα γενιά ηθοποιών για τον χώρο μας, για τις συνθήκες εργασίας, τα όρια και τις ισορροπίες που κατακτώνται αλλά και ανατρέπονται μέσα σε μια πρόβα ή σε ένα σεμινάριο. Νομίζω κάθε άτομο στον θεατρικό χώρο έχει ζήσει έστω κάτι μικρό σαν βίωμα γύρω από αυτή τη θεματική και ευτυχώς το κίνημα metoo κατάφερε να δώσει ορατότητα και ανοιχτό χώρο για τέτοιες συζητήσεις, τέτοια έργα και τέτοιους προβληματισμούς. Δεν ξέρω αν το δίπολο εξουσιαστή και εξουσιαζόμενου επιβιώνει στο θέατρο, ξέρω σίγουρα ότι εμείς ως νέοι ηθοποιοί προσπαθούμε να επιβιώσουμε με το δικό μας τρόπο και να προσαρμοστούμε στις παθογένειες του κλάδου μας και σίγουρα ο νούμερο ένα τρόπος προς αυτή την κατεύθυνση για μένα είναι οι ομάδες. Οπότε θα πω ότι αισθάνομαι τυχερή που μπορώ να κάνω ένα έργο τολμηρό με αυτή την ομάδα ανθρώπων, την ομάδα μας που αποτελείται αποκλειστικά από νέους ηθοποιούς, λειτουργεί οριζόντια και υποστηρίζει απόλυτα το θέατρο συνόλου. 

Θίγεται από όσο καταλαβαίνουμε η έννοια της αυθεντίας στην Τέχνη, κατά πόσον ο καλλιτέχνης συνιστά κάτι ιδιαίτερο,ανώτερο. Τελικά αυτή η πρόσληψη βοηθάει ή δυσκολεύει το κοινό να φτάσει στον καλλιτέχνη;

Πιστεύω πως οι αυθεντίες στην τέχνη πάντα καλλιεργούν απόσταση ανάμεσα στο κοινό και τον καλλιτέχνη και δυσκολεύουν την πρόσληψη του έργου του. Σαν να μένεις μόνο στο πρόσωπο, στην φιγούρα που σε εμπνέει και δεν μπορείς να δεις καθαρά τι έχει να δώσει το ίδιο το έργο. Πόσες φορές έχει τύχει να πεις «πάω να δω την παράσταση του τάδε» ή επειδή «παίζει ο τάδε», χωρίς να σε ενδιαφέρει τι θα δεις όντως, αν σου αρέσει η υπόθεση ρε παιδί μου, μόνο και μόνο για να πεις «είδα την καινούργια δουλειά του τάδε καλλιτέχνη, εξαιρετική πρόταση όπως πάντα» κλπ. Υπάρχει αυτή η τάση στο θέατρο τα τελευταία χρόνια ότι το κοινό επιλέγει παραστάσεις καλλιτεχνών που έχουν μπει στο βάθρο του «next big thing» ή που συγκαταλέγονται στις «σταθερές αξίες εδώ και χρόνια», ανακυκλώνονται οι ίδιοι θεατές στις ίδιες παραστάσεις και πάλι απ την αρχή. Δεν θεωρώ όμως ότι οι θεατές δυσκολεύονται, περισσότερο ξεκούραστοι είναι. Το θέατρο είναι που παραμένει στάσιμο με αυτή την τάση αντί να ταρακουνάει και δυστυχώς βολεύεται στις εύκολες λύσεις και στα απανωτά κερδοφόρα σολντ άουτ. Κάπως έτσι είναι η διάθεση και στα θεατρικά σεμινάρια (επειδή το έργο μας διαδραματίζεται σε ένα θεατρικό σεμινάριο) ή στις δραματικές σχολές που επιλέγουν οι ηθοποιοί. Επιλέγεις το δοκιμασμένο, το γενικώς αποδεκτό, αυτό που θεωρείται «αυθεντία», χωρίς να βασανίζεις την προσωπική σου κρίση παραπάνω. Φαντάζομαι ότι κάπως έτσι συμβαίνουν τα πράγματα σε κάθε καλλιτεχνικό μετερίζι. 

Το πιο δύσκολο και το πιο ευχάριστο σκέλος του έργου;

Νομίζω το πιο δύσκολο σκέλος είναι ότι από γραφής -και έτσι το έχουμε διατηρήσει και στην παράσταση- όλοι οι ηθοποιοί βρίσκονται επί σκηνής καθόλη τη διάρκεια του έργου. Αυτό για μια παράσταση που διαρκεί μιάμιση ώρα, παίζουν 6 ηθοποιοί και μάλιστα είναι και κωμωδία, είναι κάτι ιδιαίτερα απαιτητικό για ένα θίασο. Απαιτεί συγκέντρωση, εγρήγορση, εσωτερικό και εξωτερικό ρυθμό, αποτελεί παγίδα αλλά και ευλογία. Οπότα πιστεύω ταυτόχρονα ότι είναι και το εύκολο σκέλος. Γιατί είναι απολαυστικοί οι ρυθμοί που εξελίσσεται το έργο, είναι σαν παιχνίδι που διαδραματίζει σε παιδότοπο ενηλίκων και ο τρόπος που η ομάδα το φέρνει στη σκηνή με φροντίδα, επαφή αλλά και ολοκληρωτικό δόσιμο το κάνει τελικά να κυλάει αβίαστα άρα να δείχνει το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου. Έτσι θέλω να πιστεύω τουλάχιστον, ότι θα καταφέραμε οι απαιτήσεις των «ψυχοσωματικών» να μετατραπούν σε απόλαυση για το κοινό.

Πόσο εύκολο είναι σήμερα για μια γυναίκα να κάνει θέατρο; Βλέπεις αλλαγή στο πως αντιμετωπίζεται η δουλειά σου/ας στον χώρο; 

Μπορώ να μιλήσω κατά βάση για την εμπειρία μου ως ηθοποιός στο θέατρο καθώς με «Τα ψυχοσωματικά μου μέσα» είναι η πρώτη μου σκηνοθεσία (μοιράζομαι κιόλας αυτή την όμορφη «ευθύνη» με άλλες 2 γυναίκες: την Αθανασία Κυμπούρη που υπογράφουμε τη σκηνοθεσία μαζί και την Αναστασία Καρβουνιάρη που είναι συνεργάτης μας στη σκηνοθεσία και καλλιτεχνικός συνεργάτης της ομάδας γενικότερα). Από την εμπειρία μου λοιπόν ως ηθοποιός, βοηθός σκηνοθέτη και έχοντας δουλέψει σε ό,τι «παραθεατρικό» πόστο μπορείς να φανταστείς, φυσικά παρατηρώ μια διαφορετική στάση προς τις γυναίκες καλλιτέχνιδες, τις ηθοποιούς λόγου χάρη που μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε οι αμοιβές μας απέχουν κατά πολύ από των αντρών συναδέλφων μας ακόμα και αν κατέχουμε ίδιας έκτασης ρόλο ή και μεγαλύτερης. Σαν να μην δουλεύουμε με την ίδια «αξία»; Σαν να επιλεγήκαμε για άλλους λόγους, λόγους εμφάνισης και όχι υποκριτικής ικανότητας, σαν να μην φτάνουν οι σπουδές μας και πρέπει να καλύπτουμε και άλλα «κριτήρια»; Ή προς τις σκηνοθέτιδες ότι φαίνεται ακόμα και σήμερα οξύμωρο ότι σε έναν θίασο μια γυναίκα παίρνει τα «ηνία».

Επίσης σίγουρα υπάρχει η προκατάληψη του νεαρού της ηλικίας σε συνδυασμό με το φύλο, που συνάντησα τόσο εγώ όσο πιστεύω κι άλλες νέες καλλιτέχνιδες και δημιουργοί «είσαι μικρή για να σκηνοθετήσεις/να γράψεις/να δοκιμάσεις αυτό, με τι εφόδια θα το κάνεις;» κλπ. Ωστόσο αξίζει να πω ότι παρατηρώ πως ταυτόχρονα γίνονται και βήματα μπροστά άμα αναλογιστούμε πόσες γυναίκες εκτελούν πλέον υπέροχο σκηνοθετικό και εν γένει καλλιτεχνικό έργο, κατέχουν θεσμικές θέσεις, διεκδικούν όσα αξίζουν και όντως αναλαμβάνουν καλλιτεχνικά ηνία υποδειγματικά. Θαυμάζω πολλές από νεαρή ηλικία και σίγουρα έπαιξαν ρόλο στην απόφαση μου να τολμήσω και εγώ την πρώτη μου σκηνοθεσία. Έχουμε ακόμη δρόμο αλλά αποδεικνύουμε πιστεύω πόσα αξίζουμε καθημερινά στον καλλιτεχνικό και όχι μόνο κόσμο.

Πληροφορίες παράστασης

Κείμενο: Ευαγγελία Γατσωτή
(βασισμένο σε μια πρωτότυπη ιδέα του Παναγιώτη Λιαρόπουλου)
Σκηνοθεσία: Μυρσίνη Πετρίδη, Αθανασία Κυμπούρη και nunc theater group
Συνεργάτης Σκηνοθεσίας: Αναστασία Καρβουνιάρη
Σκηνικά & Κοστούμια: Ζωή Κελέση
Πρωτότυπη Μουσική: Έλενα Αθανασίου, Χριστίνα Αθηνέλη
Σχεδιασμός Φωτισμών-Ήχου: Γιώργος Γρηγοριάδης
Φωτογραφίες: Αναστασία Γιαννάκη
Τρέιλερ: Σούλα Αποστολάκη, Μαρία Καριπίδου
Γραφιστική Επιμέλεια: Βίκυ Στάμου
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Ιωάννα Σασσάλου
Παραγωγή: NUNC ARTS COLLECTIVE AMKE

Παίζουν (αλφαβητικά)

Γιώργος Γκίντζος, Αθανασία Κυμπούρη, Ιωάννα Παπαδάκη, Μυρσίνη Πετρίδη, Κωνσταντίνος Χατζηθεοδώρου, Έλενα Χρηστίδη

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση «Τα ψυχοσωματικά μου μέσα» ΕΔΩ.