Οι Κοινοί Θνητοί στην Τεχνόπολη: όταν μια συναυλία γίνεται βίωμα

Υπάρχουν συναυλίες που τις απολαμβάνεις εκείνη την στιγμή που βρίσκεσαι στον συναυλιακό χώρο. Υπάρχουν όμως και συναυλίες που σε ακολουθούν για μέρες μετά το τελευταίο χειροκρότημα. Η επετειακή εμφάνιση των Κοινών Θνητών στην Τεχνόπολη, για τα δέκα χρόνια της πορείας τους, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.

Από την πρώτη στιγμή ήταν φανερό πως η βραδιά δεν είχε στηθεί για να εντυπωσιάσει με φαντασμαγορικά εφέ, αλλά για να αναδείξει αυτό που η μπάντα υπηρετεί εδώ και μια δεκαετία: Τη δύναμη του τραγουδιού, το δέσιμο του δυνατού στίχου με την μουσική, αλλά, κυρίως, τη σχέση με τους ανθρώπους. Ο ήχος ήταν εξαιρετικός, καθαρός και ισορροπημένος, επιτρέποντας στις ενορχηστρώσεις και στους στίχους να αναπνεύσουν. Παράλληλα, η σκηνική παρουσία του συγκροτήματος ήταν γεμάτη αμεσότητα, χωρίς περιττές υπερβολές.

Εκεί όμως που η συναυλία πραγματικά ξεχώρισε ήταν στην επαφή των Κοινών Θνητών με το κοινό. Δεν υπήρχε η αίσθηση ότι οι μουσικοί βρίσκονταν απέναντι στους θεατές· έμοιαζαν να βρίσκονται ανάμεσα σε ανθρώπους με τους οποίους μοιράζονται τις ίδιες αγωνίες, τις ίδιες ανησυχίες και ελπίδες και, τελικά, τα ίδια τραγούδια, που τις εκφράζουν. Αυτή η σχέση ήταν ουσιαστική και γι' αυτό βαθιά συγκινητική.

Η πιο δυνατή εικόνα της βραδιάς δεν ήταν πάνω στη σκηνή, αλλά κάτω από αυτή. Χιλιάδες άνθρωποι τραγουδούσαν κάθε στίχο, χόρευαν, αγκαλιάζονταν και δημιουργούσαν μια αίσθηση συλλογικότητας που δύσκολα περιγράφεται. Για λίγες ώρες, η Τεχνόπολη μετατράπηκε σε έναν χώρο όπου άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι ένιωθαν μέλη της ίδιας κοινότητας.

Ανάμεσα στις στιγμές που θα κρατήσω ξεχωρίζει το «Αφιερωμένο». Ήταν από εκείνες τις σπάνιες στιγμές όπου το κοινό γίνεται μία μεγάλη χορωδία και το τραγούδι αποκτά μια νέα ζωή. Κι είναι συγκινητικό, γιατί το τραγούδι συνδέεται με βαθιές πληγές του παρελθόντος και του παρόντος. Το «Γινόμενο» διατήρησε αμείωτη την ένταση και τον παλμό της βραδιάς, ο χαρούμενος ρυθμός δεν εμποδίζει τον προβληματισμό: χορεύουμε και μελαγχολούμε, μελαγχολούμε χορεύοντας. Το «Σ' αυτή τη μηχανή» επίσης αποτελεί ένα τραγούδι που κάθε φορά αγγίζει διαφορετικά, αποδεικνύοντας ότι έχει πλέον γίνει κλασικό.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε και το τραγούδι για την τραγωδία των Τεμπών. Δεν ήταν μια στιγμή εύκολου συναισθηματισμού. Ήταν μια στιγμή συλλογικής μνήμης, όπου η σιωπή, οι στίχοι και οι φωνές του κόσμου συναντήθηκαν με τρόπο που δύσκολα αφήνει κάποιον ασυγκίνητο. Εκεί φάνηκε, ίσως περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, ότι οι Κοινοί Θνητοί αντιλαμβάνονται τη μουσική όχι μόνο ως τέχνη, αλλά και ως πράξη μνήμης, ευθύνης και συμμετοχής.

Με τον ίδιο τρόπο λειτούργησε και το τραγούδι για τους 200 της Καισαριανής. Σε μια εποχή κατά την οποία η ιστορική μνήμη δοκιμάζεται, οι Κοινοί Θνητοί υπενθύμισαν ότι η μουσική μπορεί να κρατά ζωντανές ιστορίες ανθρώπων που θυσιάστηκαν για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια. Οι Κοινοί Θνητοί μας απέδειξαν ακόμη μια φορά ότι η τέχνη μπορεί να συνομιλεί με την ιστορία, να προκαλεί σκέψη και να ενώνει ανθρώπους γύρω από κοινές αξίες.

Δέκα χρόνια μετά την πρώτη τους εμφάνιση, οι Κοινοί Θνητοί δεν γιόρτασαν απλώς μια επέτειο. Επιβεβαίωσαν ότι έχουν δημιουργήσει κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια επιτυχημένη δισκογραφία: μια κοινότητα ανθρώπων που συναντιούνται μέσα από τους στίχους τους. Και αυτό ήταν το μεγαλύτερο κέρδος της βραδιάς. Δεν έφυγα από την Τεχνόπολη με μερικά αγαπημένα τραγούδια ακόμη στις αποσκευές μου. Έφυγα με την αίσθηση ότι η μουσική εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να μας ενώνει, να μας συγκινεί και να μας θυμίζει πως, όταν οι φωνές ενώνονται, γίνονται κάτι πολύ μεγαλύτερο από το άθροισμά τους.

Θ. Π.