Είδαμε: "The dreamers" σε σκηνοθεσία Κ. Ρήγου // έρωτας με ολίγη επανάσταση

Πολύπαθο Παρίσι 1968: Αρκετοί ιστορικοί έχουν υποστηρίξει ότι αυτή η εξέγερση στη γαλλική πρωτεύουσα ήταν το πιο σημαντικό επαναστατικό γεγονός του 20ού αιώνα, επειδή δεν πραγματοποιήθηκε από μεμονωμένη ομάδα, αλλά είχε παλλαϊκή συμμετοχή, άνευ φυλετικών, ηλικιακών, κοινωνικών διακρίσεων. Εκείνος ο Μάης δεν σήμανε μόνο μια πολιτική επανάσταση, αλλά ταυτόχρονα κοινωνικοπολιτιστική. Τα γεγονότα είχαν ως αφετηρία τις κινητοποιήσεις Γάλλων φοιτητών, επεκτάθηκαν με τη γενική απεργία των  εργατών και τελικά οδήγησαν σε πολιτικό και κοινωνικό αδιέξοδο, που πήρε διαστάσεις επανάστασης, οδηγώντας στη διάλυση της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης και την προκήρυξη εκλογών. Τα γεγονότα μπορεί να κατέληξαν σε πολιτική αποτυχία, αφού το κόμμα του Ντε Γκωλ επανήλθε δριμύτερο, αλλά οι κοινωνικές τους συνέπειες ήταν τεράστιες, καθώς ο Μάης του '68 αποτέλεσε αφετηρία για ευρύτερες αλλαγές σε κάθε κατεστημένο. Θρησκεία, εθνικισμός, υποταγή στην εξουσία αμφισβητούνται και δίνουν χώρο σε φιλελεύθερες ιδέες (ισότητα, ανθρώπινα δικαιώματα, σεξουαλική απελευθέρωση). Τομείς, όπως η εργασία, η παιδεία, η ερωτική αυτοδιάθεση επαναλειτουργούν με εμφανή τον απόηχο των διεκδικήσεων.

Το μυθιστόρημα του Gilbert Adair, που έγινε ταινία από τον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι (2003) και διασκευάστηκε για το θέατρο από τον Tom Kinninmont, παρουσιάζεται την τρέχουσα σεζόν σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου. Αφήνοντας παράμερα το εκρηκτικό κλίμα των παριζιάνικων δρόμων παρακολουθούμε κατά κύριο λόγο μια ιστορία δωματίου. Ο Μάθιου, ένας νεαρός Αμερικανός, γνωρίζει στην Ταινιοθήκη δύο αδέλφια, τον Τεό και την Ιζαμπέλ, που τον καλούν να τον φιλοξενήσουν στο σπίτι τους. Οι τρεις τους δημιουργούν στο διαμέρισμα έναν ιδιότυπο κόσμο εγκλεισμού, αναπτύσσοντας μια παιγνιώδη σχέση, που δοκιμάζει τα όρια της επιθυμίας, της προσωπικής ελευθερίας και της οικειότητας, ζώντας μια αποκλειστικά δική τους και μεταξύ τους επανάσταση απέναντι σε συμβάσεις και ηθικές, αναζητώντας ταυτόχρονα την ταυτότητά τους. Ανατρέποντας καθιερωμένους κώδικες ορίζουν παιχνίδια-δοκιμασίες, που λειτουργούν ως δίοδο εξερεύνησης της σεξουαλικότητας αλλά και αποδέσμευσης των απαγορευμένων τους πόθων. Το σώμα είναι το μέσο για την απελευθέρωση, λειτουργώντας ποικιλοτρόπως: επιθυμώντας, ως έρμαιο, ως τρόπαιο, συνθήκη που αποδίδεται ικανοποιητικά από τους Νικόλα Χαλκιαδάκη (Μάθιου), Ινώ Αθανασιάδου (Ιζαμπέλ) και ιδιαίτερα τον Βασίλη Μπούτσικο (Τεό), που φέρει μεγαλύτερη άνεση στον πιο απαιτητικό ρόλο του θύτη και τελικά του θύματος. Αν και τόσο στο βιβλίο, όσο και στη γνωστή μεταφορά του στη μεγάλη οθόνη τα στιγμιότυπα του σπιτιού συμβαδίζουν με τα μαζικότερα των δρόμων στην -παρούσα- σκηνική εκδοχή είναι εμφανές ότι απασχολεί περισσότερο η εσωτερική υπόθεση, τα δρώμενα στο σπίτι. Οι συμπαθείς -και αμέτοχοι- νέοι αγναντεύουν κάπου-κάπου την εξέγερση από το μπαλκόνι, ενώ στο τέλος αυτή, απρόσμενα και με συνοπτικό τρόπο σκηνικά, θα ορίσει και τη δική τους μοίρα. Αφοσιωμένοι σχεδόν αποκλειστικά στα παιχνίδια τους δεν φαίνεται να την έχουν και τόσο κατά νου. Αλλά ακόμα και στους θεατές δεν δίνονται ερεθίσματα ώστε να μην τη λησμονήσουν. Παρόμοια λειτουργεί και η κινηματογραφοφιλία, που κατ' αντιστοιχία του βιβλίου και του φιλμ τηρείται σχεδόν πιστά στην περίπτωσή μας, καθώς ξεδιπλώνεται μέσω των “παιγνιδιών” των πρωταγωνιστών. Βέβαια πρόθεση του Gilbert και ακολούθως του Μπερτολούτσι ήταν με την προσθήκη αυτή να ειρωνευτούν διακριτικά μια εποχή και τους πνευματικούς της ηγέτες (κυρίως ανθρώπους της τέχνης), που προσδοκούσαν την ελευθερία και τη φαντασία στη δημιουργία, στην πολιτική, σε κάθε πτυχή, έμεναν, ωστόσο, στους ευσεβείς τους πόθους για αυτές και άπραγοι ως προς τις διεκδικήσεις τους. Στην περίστασή μας η εξιστόρηση κινηματογραφικών σκηνών εξελίσσεται απλώς ως ένα -μακρόσυρτο- παιχνίδι, θα μπορούσε να είναι και όποιο άλλο στη θέση της, ο συμβολισμός δεν διακρίνεται, η χρήση της ενεργεί επιφανειακά.       

Σύνολο: Ενδιαφέρουσα, κυρίως νεανική παράσταση, με δομή, ρέον περιεχόμενο, σκηνική λιτότητα που αφήνει τον πρώτο λόγο στις πειστικές ερμηνείες των νεαρών της ερμηνευτών και αποδεικνύει τη σκηνοθετική ανθρωποκεντρική πρόθεση. Δεν λειτουργεί, ωστόσο, ως στιγμιότυπο-υπενθύμιση του θρυλικού Μάη του 68 στη Γαλλία, όσο ως μια ιστορία επίπονης ενηλικίωσης και λυτρωτικής απελευθέρωσης, που θα μπορούσε να συμβεί οποτεδήποτε και οπουδήποτε, πέρα δηλαδή από το ιστορικό πλαίσιο που κάπως μοχθεί να συνδεθεί.

Ταυτότητα παράστασης και εισιτήρια:  ΕΔΩ