ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ

"Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα" // Επίσκεψη στη μεγαλειώδη έκθεση του Μουσείου Μπενάκη

2026-02-19

Ο Αλέξης Ακριθάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939. Από τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια η αντισυμβατική του προσωπικότητα επηρεάζει την ζωή του. Αποβάλλεται από τα περισσότερα σχολεία ως «επικίνδυνος ταραξίας», συχνάζει σε κύκλους μποέμ διανοουμένων και επηρεάζεται κυρίως από τον ποιητή και φιλόσοφο Γιώργο Μακρή και τον συγγραφέα Κώστα Ταχτσή. Έζησε στο Παρίσι μεταξύ του 1957 και 1961, βιώνοντας έντονα τους κύκλους του υπαρξισμού. Από το 1968 ως το 1970 παρέμεινε στο Βερολίνο με υποτροφία του γερμανικού κράτους. Από το 1970 συνεργάζεται με τον Αλέξανδρο Ιόλα, μοιράζοντας την ζωή του μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας και συμμετέχοντας ενεργά στην ελληνική και τη διεθνή καλλιτεχνική κίνηση. Ο προκλητικός και συχνά επικίνδυνος τρόπος ζωής του παραμένει αναπόσπαστο μέρος της καλλιτεχνικής του ταυτότητας. Το εικαστικό του έργο εμπλουτίζεται συνεχώς με ένα πλήθος αφηγηματικών, ποιητικών και συμβολικών μοτίβων (όπως πουλιά, καραβάκια, καρδιές, αεροπλάνα, βέλη και η εμβληματική του βαλίτσα), σε έντονα πλακάτα χρώματα, καθώς και κολάζ ή κατασκευές από ξύλο ή μικτά υλικά. Ασχολείται επίσης με την εικονογράφηση και τον σχεδιασμό αντικειμένων και σκηνικών, καθώς και το design. Πραγματοποίησε ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Γερμανία, Ιταλία, Ελβετία), ενώ συμμετείχε σε σημαντικές ομαδικές παρουσιάσεις στην Ευρώπη. Πέθανε στις 19 Σεπτεμβρίου 1994 στην Αθήνα.

Το έργο του διακρίνεται από μαγική αφηγηματικότητα και παιδική ιδιοσυγκρασία. Παρόλα αυτά, αντικατοπτρίζει την ιδέα της ένωσης, της τέχνης και της ζωής που απασχολούσε όλη την καλλιτεχνική κοινότητα εκείνη την εποχή. Το μαστόρεμα, το ασαμπλάζ και η ακατέργαστη πρακτική συνιστούν τον τρόπο ζωής του ίδιου του καλλιτέχνη. Στις δημιουργίες του η αφήγηση δεν είναι ποτέ αποκλειστικά λόγος ή εικόνα αλλά κάτι ανάμεσα. Ένα απροσδιόριστο όριο μεταξύ γραφής και ζωγραφικής, που συμπυκνώνει μια ποιητική διάσταση, με άξονες την πρωτοτυπία και τη νεωτερικότητα, ευδιάκριτους ακόμα και στις πρώτες του καλλιτεχνικές απόπειρες. Το 1986 συνεργάστηκε με τον Γιώργο Λάππα και άρχισε να δουλεύει πάνω στην ιδέα του εικαστικού τσίρκου. Η τέχνη του γίνεται πιο μελαγχολική και σαρκαστική, χωρίς, ωστόσο, να χάσει τον εγγενή λυρισμό της. Το 1987 ο καλλιτέχνης παρουσίασε μια σειρά έργων για τα οποία χρησιμοποίησε παιχνίδια, πλαστικά ζωάκια, πολύχρωμες κλωστές και άλλα υλικά, που όμως ακτινοβολούν την τραγικότητα και την αίσθηση θανάτου. Άφησε ημιτελή την τελευταία ενότητα έργων του, μια σειρά σχεδίων εμπνευσμένη από τους συγκατοίκους του στο Δρομοκαΐτειο. Αναδρομικές εκθέσεις του οργανώθηκαν το 1997 (Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη και Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα) και το 2003 (Neue National Galerie, Βερολίνο).

Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη «Αλέξης Ακριθάκης, Μια γραμμή κύμα», σε επιμέλεια των Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία, είναι η πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση του σημαντικού Έλληνα δημιουργού στην Ελλάδα, τα τελευταία 30 χρόνια. Μεταξύ άλλων παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό σημαντικά έργα από ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές, αναδεικνύοντας το εύρος της τέχνης ενός από τους κορυφαίους Έλληνες ζωγράφους.