Η Rene Karabash στις εκδόσεις Μεταίχμιο

Συγγραφέας για το θέατρο και τον κινηματογράφο και βραβευμένη ηθοποιός για τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην ταινία Δίχως θεό, η Rene Karabash είναι ιδρύτρια της ακαδημιας Rabbit Hole, η οποία συγκεντρώνει στο δυναμικό των ομιλητών της μερικούς από τους πλέον διακεκριμένους λογοτέχνες της Βουλγαρίας. Βραβευμένη με το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο, Ελίας Κανέτι, για το μυθιστόρημα Ορκισμένη, όπου αναλύει τα απομεινάρια της πατριαρχίας, επιλέγει στο τελευταίο της έργο Γράμματα στον Ομάρ να αναβιώσει την επιστολογραφία και να θέσει στον πυρήνα της λογοτεχνίας της την αγάπη.

Rene Karabash, Ορκισμένη, μτφρ Σπύρος Ν. Παππάς 
Όσοι έχουν διαβάσει Ismail Kadare γνωρίζουν πολύ καλά το Κανούν, τον όρκο παρθενίας που δίνει η ορκισμένη γυναίκα και αρχίζει να ζει σαν άντρας στις πατριαρχικές κοινωνίες της Βόρειας Αλβανίας, της Σερβίας, του Μαυροβουνίου, του Κοσόβου, της Βόρειας Μακεδονίας, της Κροατίας και της Βοσνίας. 

Η ηρωίδα της Rene Karabash ενσαρκώνει αυτή την αλλαγή φύλου που δίνει στη γυναίκα τα δικαιώματα ενός άντρα. Η Μπεκιά/Ματιά είναι η κόρη ενός πατέρα που ήθελε γιο. Θέλοντας να αποκτήσει τον θαυμασμό του, αποφασίζει να χειραφετηθεί μέσω του βιασμού της την παραμονή του γάμου της και να πετύχει την ακύρωσή του. Αποκηρύσσει τη γυναικεία της φύση, αμαυρώνει το όνομα εκείνου που προόριζαν για σύζυγό της και ξεκινά μια αιματηρή βεντέτα ανάμεσα στις οικογένειες. 

Το αίμα είναι πανταχού παρόν σε όλη την ιστορία, εκείνο που χάνεται από την ατίμωση πρέπει να αντικατασταθεί από το αίμα άνδρα της αντίπαλης οικογένειας. Η ορκισμένη, παρθένα γυναίκα μεταμορφώνεται σε άντρα για να μην υποστεί τους άδικους νόμους που διέπουν τα μέρη στα οποία κυριαρχεί το Κανούν. Το μυθιστόρημα προσιδιάζει στην αρχαία ελληνική τραγωδία: η ζωή βιώνεται ως εμπόλεμη ζώνη.

Στο κείμενο της Rene Karabash  η επιλογή του μονολόγου-διαλόγου (η Μπεκιά αφηγείται η ίδια την ιστορία της στη δημοσιογράφο) δημιουργεί ένα έργο με πολύπλοκες διακλαδώσεις και βαθιές ρίζες, που πραγματεύεται την αναζήτηση φύλου, τη βία, τον φόβο και τον αγώνα για επιβίωση, Η Ορκισμένη είναι ένα ποίημα, ένας ύμνος στις αόρατες γυναίκες της Ιστορίας που αποφάσισαν να απελευθερωθούν από το πεπρωμένο τους και να αναζητήσουν την ελευθερία.

Rene Karabash, Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο, μτφρ Σπύρος Ν. Παππάς

Κυριευμένος όλος από εκείνη, ο Ομάρ συνθέτει δέκα ερωτικές επιστολές στο χαμένο του μισό που θα τον κάνει να αισθανθει πληρότητα, στην πολυαναμενόμενη κι αληθινή του σύζυγο που σύντομα θα συναντήσει, στο τέλειο κατασκεύασμα της φαντασίας του.

Ο έρωτάς του αποκτά μυστικιστικές διαστάσεις. Είναι πεπεισμένος ότι άσχετα απο τα γράμματα του η αγαπημένη του υπάρχει και τον αναζητά όπως κι εκείνος. Φαντασιώνεται τη μελλοντική του σύζυγο και τη δημιουργεί από τα οστά του: εκτός από όμορφη θα είναι και έξυπνη, μάνα και Λολίτα μαζί. Άπλαστη ακόμη είναι μια πεταλούδα που δεν έχει βγει από το κουκούλι της. Προέρχεται από το χάος, είναι το φως που θα νικήσει το σκοτάδι και όλα θα ξεκινήσουν από την αρχή. 

Ο έρωτάς του έχει κάτι από τη φιλοσοφία των σούφι: θέλει να δημιουργήσει οικογένεια, θέλει να αγγίξει τη Δημιουργία, την ικανότητα του δημιουργού να φτιάχνει μια νέα ζωή. Να παρατήσει όλες τις μορφές ιδιοκτησίας, επειδή το μόνο που κατέχει είναι τα κορμιά τους. Να ανακαλύψει αυτήν την απεριόριστη αγάπη και για πάντα να συμπέσει με τον εαυτό του.

Μέσα σε λίγες σελίδες, το Γράμματα του Ομάρ στη μελλοντική του σύζυγο συμπυκνώνει τη δύναμη της απόλυτης ταύτισης, την ύπαρξη δύο μισών που κάποτε υπήρχαν σε ένα. Η Rene Karabash διευρύνει τα όρια της σεξουαλικής ταυτότητας, αποθεώνει τον παθιασμένο έρωτα και επιδίδεται σε μια εις βάθος αποκάλυψη και κατανόηση του ερωτκού συναισθήματος