Διαβάσαμε: «Όσα ξέρω για σένα» του Eric Chacour | Εκδόσεις Μεταίχμιο

Το χρονικό μιας καθοριστικής συνάντησης, μιας εξορίας, μιας απουσίας και μιας συμφιλίωσης είναι το πρώτο μυθιστόρημα του γεννημένου στο Μόντρεαλ από Αιγύπτιους  γονείς, Eric Carcour. 

Βρισκόμαστε στο Κάιρο της δεκαετίας του ογδόντα, ο Ταρέκ, έχοντας χριστεί κληρονόμος της γνώσης του πατέρα του, θα ακολουθήσει το επάγγελμά του, θα κληρονομήσει το ιατρείο του και την πελατεία του. Δεν θα καταφέρει να γίνει κάτι άλλο από αυτό που η κοινωνία περιμένει από εκείνον: θα είναι ο συνεπής σύζυγος, ο υπάκουος γιος, ο αγαπημένος αδελφός.

Μεγαλωμένος στον αστικό και δυτικοποιημένο κόσμο, σε μια όλο και πιο αναχρονιστική φούσκα, στην κοσμοπολίτικη Αίγυπτο, η ζωή του θα πάρει απρόβλεπτη τροπή τη στιγμή που θα αποφασίσει να ανοίξει κλινική σε ένα λαϊκό προάστιο. Εκεί θα ανακαλύψει έναν διαφορετικό κόσμο και τον Αλί. Όλα θα τους χώριζαν: τα σχεδόν δεκαπέντε χρόνια, η παιδεία, το επάγγελμα, η οικογένεια, η κοινωνική θέση, η θρησκεία...τελικά το μόνο τους κοινό ήταν πως ήταν άνδρες στην Αίγυπτο του εικοστού αιώνα που έσβηνε. Κι όμως, αυτό το μόνο κοινό σημείο θα τους καταδικάσει περισσότερο από κάθε άλλη διαφορά.

Η σύγκρουση δύο συμπάντων, δύο πολιτισμών, δύο κοινωνικών τάξεων θα φέρουν τον Ταρέκ πιο κοντά στον εαυτό του. Θα αναδυθεί από μέσα του η εικόνα ενός άντρα, αρχιτέκτονα της ίδιας του της δυστυχίας, που έπαιρνε μαζί του στην καταστροφή και όσους είχε αγαπήσει. Διχασμένος ανάμεσα στις βεβαιότητες και τις επιθυμίες του, θα αποδειχθεί κατώτερος των περιστάσεων. Ως σύντροφος του Αλί είχε τη ψευδαίσθηση ότι ήταν ο ευεργέτης του, μα στην πραγματικότητα τον είχε περιορίσει σε δεύτερους ρόλους χωρίς προοπτική. Ως γιατρός δεν ήταν παρά ο βοηθός του. Ως άντρας, ο εραστής του.  Ως σύζυγος της Μίρα, αποστασιοποιημένος και ανεπαρκής. Τις εβδομάδες που εκείνη πέρασε να τον καταλάβει, εκείνος τις πέρασες οργανώνοντας τη φυγή του, 

Θέλοντας να αποδεσμευθεί από το ασφυκτικό παρόν του, θα επιλέξει τη φυγή στο εξωτερικό. Στους σκληρούς χειμώνες του Μόντρεαλ θα προσπαθήσει να φωτίσει τους έρωτές του, τις τύψεις του, τις δειλίες του, τον εγωισμό του. Από εκείνη την εποχή θα είναι ξένος παντού. Το δικό του φως είχε σβήσει πολλές φορές από την ανθρώπινη βλακεία, από τις μηχανορραφίες ή από το πείσμα της μοίρας. Δεκαπέντε χρόνια μετά ο Ταρέκ θα έχει κρατήσει από παλιό του εαυτό μόνο το μικρό όνομα και το ίδιο επώνυμο. 

Χιλιάδες μίλια μακρια κάποιος έφηβος επιχειρεί να αποκρυπτογραφήσει το παρελθόν σε μια ηλικία που οι συνομήλικοί του προσπαθούσαν να προβλέψουν το μέλλον τους. Ο «άγνωστος» γιος θα δημιουργήσει τον πατέρα που του είχε αρνηθεί η ζωή, που κινούνταν σε ένα παράλληλο σύμπαν όπου δεν του επιτρεπόταν η είσοδος. Θα πει όσα ήξερε για εκείνον, θα επινοήσει τα υπόλοιπα, θα τον δικαιολογήσει, θα τον περιγράψω με βάση αυτό που θα ήθελε να είχε υπάρξει. 

Η συνάντηση ανάμεσα στους δύο άντρες θα είναι καθοριστική. Το «εσύ» θα συναντήσει το «εγώ» και θα γίνει «εμείς». Ο γιος θα σταματήσει να καταριέται τον πατέρα τόσο για την απουσία του όσο και για την παρουσία του. Πλέον δεν θα είναι ο γιος ενός άντρα που κοιμόταν μ' έναν άντρα, ο γιος ενός άντρα που είχε εγκαταλείψει τη γυναίκα του. Η αναζήτηση που είχε καταλάβει μυστικά όλη του την εφηβεία θα λάβει τέλος. 

Το Όσα ξέρω για σένα δεν είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα ούτε μια κοινωνιολογική ανάλυση, αλλά η εξιστόρηση οικουμενικών καταστάσεων για εκείνους που δεν μπορούν να μείνουν έξω από την ιστορία τους. Απ' ό,τι προηγήθηκε, ό,τι έλειψε από τη ζωή τους, ό,τι διαμόρφωσε την προσωπικότητά τους. Ο Ταρέκ και ο γιος του, ο Ραφίκ, θα αφηγηθούν τον ίδιο τους τον εαυτό και θα αναπληρώσουν τον χαμένο χρόνο. 

Με εκλεπτυσμένη γλώσσα, ευαισθησία και βαθιά κατανόηση της ανθρώπινης φύσης, ο Eric Chacour καταθέτει ένα μυθιστόρημα, πλημμυρισμένο από αισθήσεις και αρώματα, πάνω στον ξεριζωμό, την πατρική έλλειψη και τις λέξεις, που στην καλύτερη περίπτωση είναι ένα σύμπτωμα και στη χειρότερη ένα πρόσχημα. 

Το Όσα ξέρω για σένα τιμήθηκε με πλήθος βραβείων και κέρδισε πολλές διακρίσεις σε Καναδά και Γαλλία, μεταξύ των οποίων το Prix Femina des lycéens, Prix des Librairies 2024 και το Prix France Quebec κ.α. 

Eric Chacour  «Όσα ξέρω για σένα»
Μτφρ Στέλα Ζουμπουλάκη 
Εκδόσεις Μεταίχμιο